Kamen koji čuva sećanje: Tajna stare svetinje u Vinči

Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u Vinči podignuta je 1857. godine, trudom i prilozima meštana. Za njenu gradnju korišćen je tesani kamen sa ruševina nekadašnjeg manastira, čime je deo stare svetinje dobio novi život u hramu koji i danas okuplja vernike.

A priča o manastiru vodi još dublje u prošlost. Na području Vinče nalazio se manastir Pokrova Presvete Bogorodice, čije se postojanje vezuje za srednji vek i vreme despota Stefana Lazarevića. Manastir je kroz burnu istoriju više puta stradao, a prema dostupnim istorijskim podacima potpuno je razoren 1740. godine.

Vekovi su prošli, manastir je nestao, ali njegovi ostaci nisu u potpunosti izgubili svoju svrhu. Kamen sa njegovih ruševina ugrađen je u novu vinčansku crkvu, pa se istorija dve svetinje na svojevrstan način spojila.

Zato Crkva Svetih Petra i Pavla nije samo mesto molitve, već i deo istorijskog pamćenja Vinče. Njeni zidovi čuvaju priču o vremenu kada su se svetinje gradile, rušile i ponovo podizale, a ono što je ostalo iza njih prenosilo se iz generacije u generaciju.

Možda baš zato pogled na ovu crkvu danas nosi jednu posebnu težinu – jer u njenom kamenu deo stare vinčanske svetinje i dalje živi.